Câu chuyện chiều mồng 4 Tết Ất Mùi

Giữa chiều. Xe buýt đi trên cầu Chương Dương. Mình: Alo, đến cháu Khoa đi anh. Em đợi ở bến buýt cạnh trạm xăng nhé. Hẹn hò người iu xong, mình chuyển sang xe40 để đáp bến hẹn. Chíu xíu, thấy người iu "băm bổ" đi đến. Lại chút xíu, có xe11. Cả 2 vội nhảy lên. Xe buýt Tết. Vắng. Lướt nhanh. Chút xíu, đã đến nhà người cháu. Làm đủ thủ tục của "bề trên" với "người dưới"; lại dung dăng dung dẻ ra bến buýt, "hồi hương".

Người iu băm bổ đi đến chỗ hẹn

Ngồi trên buýt, chuyện vu vơ: Anh ơi, ông anh mình bị bố ép lấy vợ, không iu, thế mà vẫn sòn sòn cho ra tới 3 đứa. Người iu: Thì cứ nhốt chung một chuồng, mãi cũng phải "tí toáy", rồi thế là cho ra "sản phẩm" chứ sao! Ờ, mà càng ngẫm, càng thấy câu chuyện "Người thứ bốn mốt" viết thật giỏi. Một bạch vệ, một bôn sê vích, chỉ 2 con người trên một đảo hoang; trong một hoàn cảnh cụ thể, đã yêu nhau tha thiết. Nhưng, rốt cuộc, khi phải lựa chọn 1 trong 2, cô nàng bôn sê vích đã thẳng tay bắn nát đầu người tình. Tác giả đã chứng minh: hai trái tim có thể chung một nhịp đập, nhưng 2 lý tưởng vẫn luôn là 2! 

Trên bus 11

Oh, vậy theo anh, trong xu thế hiện tại, cách xử lý ấy có chấp nhận được không?

Hì, trước đọc chuyện, xem phim thì thấy mê đấy. Nhưng giờ thì, cái lý thuyết "có tao không có mày" khó nuốt lắm... Vậy nhưng họ cứ leo lẻo: Hội nhập, khép lại quá khứ... Thôi thì đủ trò...

Mình: hì, lại sắp sửa "chính chị chính em" rùi. Thui.... Dừng cho nó lành....

Vừa lúc đến bến. Lại thả bộ về nhà trên con đường sắp hoàn thành. Hai bên đường, đèn đã bật. Không gian vắng vẻ và êm ả. Bình yên... Thật hay hư?

Những chuyến đi bộ và những câu chuyện thường vu vơ như thế đấy!

Con đường gần nhà đang hoàn thành

Ngày Tết, đến thăm GS Hà Văn Cầu - “Người trò” của Cha.

Ngày mồng hai tết đến thăm và chúc tết cụ Hà Văn Cầu. Nhác trông thấy cụ, tim mình thắt lại. Đâu rồi sự minh mẫn, sáng suốt, tinh anh? Ngồi cùng con cháu, cụ chỉ im lặng. Thỉnh thoảng cười hiền.

Trước, vớ được vợ chồng mình đến thăm, câu chuyện giữa chủ và khách nở như ngô rang, triền miên, vô tận… Cuối cùng, việc kết thúc chỉ xảy ra khi thời gian không phải là vô hạn. Khách miễn cưỡng đứng dậy. Chủ bịn rịn chia tay.

Nay, cụ là vậy đó!

Cha mình - người luôn được cụ tôn vinh là: Người thày đầu tiên cầm tay dạy chữ cụ (vào nghề), đã đi xa gần 12 năm rồi. Nay cụ cũng đang dần tiến gần đến cõi vĩnh hằng. Cho dù đó có là quy luật của tự nhiên, thì chắc chắn, người thân, bạn bè, những ai yêu mến cụ, vẫn đầy lo âu, thấp thỏm…

Một thế hệ “VÀNG” - những nhân vật lịch sử tâm huyết với nghệ thuật truyền thống của dân tộc là CHÈO, những người từng thắt lưng buộc bụng để dồn tâm sức xây đắp, bảo tồn môn nghệ thuật truyền thống này, như các cụ Trần Huyền Trân, Lưu Quang Thuận, Nguyễn Đình Hàm và Cha mình, giờ là cụ Hà Văn Cầu, đang dần biến vào cõi hư vô.

Đau đấy, nhưng cười đấy. Cười là bởi, mình chắc tin: Sống như các cụ mới thật là sống. Mới mãi mãi còn lại với nhân gian, với lịch sử nghệ thuật truyền thống của dân tộc: Nghệ thuật Chèo!

 

Ghi lại một chuyến đi đúng ngày sinh Cha- 5/2/2015

Từ trái sang: Đạo diễn Xuân Ba, Rể út của Cha,
Chủ tịch Hội VHNT HD Nguyễn Thị Việt Nga,
 Gái út của Cha

Hôm nay Cha tròn tuổi 97, nếu còn sống. Nhưng, Cha đã đi xa hơn 11 năm có lẻ. Và, kể từ ngày Cha về nơi vĩnh hằng, kể cả không phải ngày 5/2, chả ngày nào vợ chồng con không nhắc nhớ về Cha Mẹ.

Mồng Ba Tết Thày!

Sáng này tel chúc Tết anh Doãn Hoàng Giang - học trò của Cha. Mình nói: Em chờ ngày hôm nay, mùng 3 Tết mới tet chúc anh. Anh biết tại sao không? Anh cười hì hì: Anh chịu... Mình: Bởi cách ứng xử với Cha em - Thày của anh, đã là tấm gương để em coi anh là một người Thày. Nhân gian chả đã có câu: "Mồng Một Tết Cha, mống Hai Tết mẹ, mồng Ba Tết Thày là gì? Anh Giang phá ra cười, cười mãi. Cả mình cũng cười. Chắc anh cho mình là loại "lẻo mồm, lẻo miệng". Nhưng anh Giang ơi, đó đúng là điều em nghĩ trong tâm đấy. 

Khi Cha còn sống, cả quãng thời gian dài Cha đã đi xa, chẳng Tết nào anh không đến chúc sức khỏe Cha, và thắp nhang tưởng nhớ Cha.

Năm 2013 - tròn 10 năm Cha mất. Anh đã góp tâm sức với vợ chồng em ra 3 tập sách của Cha và cùng với Hội Nhà văn VN và Hội Nghệ sĩ Sân khấu VN tổ chức Lễ tưởng niệm 10 năm ngày mất của Người thật trang trọng, đầy ắp nghĩa tình. 

Vậy, thử hỏi, coi anh là một người Thày trong cách ứng xử thể hiện đạo nghĩa Thày - Trò quá đúng còn gì!

Anh Giang còn hỏi: Em với anh Học có khỏe không? Mình: Anh nghe giọng cười phe phé của em thì biết. Vậy là 2 anh em lại cười và cười...

Mình chúc anh Giang: Trước tiên sức khỏe. Thứ nữa: Chúc một điều bình thường thôi, là: Anh đã siêu rồi, vậy phải siêu nữa, siêu nữa... Hai anh em lại cười...

Anh Giang còn hẹn, sắp tới gửi vé mời vợ chồng mình đi xem vở kịch "Những chấn động còn lại" anh mới dựng cho Nhà hát kịch Việt Nam. Hi, đi thôi chứ nhỉ?

NSND Doãn Hoàng Giang tại Lễ tưởng niệm 10 năm Cha mất (3/7/2013)

NSND Doãn Hoàng Giang và NSND Lê Khanh tại Lễ tưởng niệm 10 năm Cha mất (3/7/2013)

CON ĐIẾM(*)

           Truyện ngắn Giang Trung Học

Ảnh minh họa 

Nhìn đồng hồ tay, em thấy trễ giờ. Vội đặt hoa trái lên ban thờ, em thắp nhang, cúi đầu lặng lẽ, tưởng nhớ ngày cha mẹ qua đời.

            Đúng ngày này tròn sáu năm trước, lính thuỷ đánh bộ Mỹ mở cuộc vây quét triệt hạ cái xóm nhỏ quê em. Vì theo chúng thì, Cộng quân đã mấy lần xuất kích từ đây, gây tổn thất lớn cho phía liên quân Mỹ và Chính phủ Cộng hoà. Sớm hôm ấy, lúc đất trời với biển còn dày đặc sương giăng, lính Mỹ đã bu đặc cả bốn bề xóm vạn chài. Người đầu tiên chạm trán giặc chính là cha em, khi ông giữ thói quen ra tập thể dục trên bãi biển vào giờ này. Loạt đạn liên thanh khởi trận liền xả thẳng vào ông. Tức thời các loại súng lớn súng nhỏ đồng loạt gầm vang, trút lửa đạn xuống mục tiêu.

Khai bút Ất Sửu(*)

Ảnh minh họa

         Rồng rắn qua rồi, đến ngựa trâu

                        Một bầy lục súc cắn đuôi nhau.

                        Đèn cù quay tít mù thiên địa

                        Reo rắc bao nhiêu nỗi thảm sầu!

Thiên cơ, thiên vận… suy, suy thịnh

Suy thịnh do trời, ai biết đâu.

                                                                 Vận suy muôn thuở cùng đinh chịu

                                                                 Thời thịnh, tranh công… húc chết nhau!

                                                                                                                       Xuân Trâu,1.1985

(*) Thơ "Ta - Bạn & Đời", Nxb Hội Nhà văn, 2013.

Một thời để nhớ(*)

Truyện ngắn Phạm Hồng Thắm

Tôi và hắn đã gặp lại nhau. Đột ngột giống như khi chia tay vậy!

          Thế mà cũng đã một phần tư thế kỷ trôi qua.

          Hắn, một vợ, một con, đủ đầy, êm ấm.

          Tôi, cô đơn, chấp chới một mình cõi phù du văn chương lãng mạn.

          Hắn, đàng hoàng, đĩnh đạc, đương kim giám đốc một công ty đang ăn nên làm ra.

          Tôi, lận đận, long đong hết tờ báo còm cõi nọ đến nhà xuất bản xập xệ kia.

          Hắn, với dáng vẻ một con người đàng hoàng, tư thế lắm.

          Còn tôi, chẳng có lời bình nào nghe cho dễ chịu. Thôi, chẳng nói ra thì hơn!

          Nghĩa là, hai đứa chúng tôi - hai đầu xa thẳm!

Giải pháp nửa vời - doanh nghiệp sắp xếp lại còn ít(*)

      

Theo Báo cáo của Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp Thành phố (Ban ĐM&PTDNTP) Hà Nội, trong 8 tháng đầu năm 2005, số lượng doanh nghiệp đã sắp xếp đạt thấp; chỉ bằng 37,7% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Nguyên nhân được chỉ ra là: còn nhiều khó khăn vướng mắc trong việc áp dụng chính sách mới về cổ phần hoá; về xử lý tồn tại tài chính và tài sản chuyển giao, đặc biệt là vấn đề đất đai, nhà xưởng…

            Chờ… xem… cùng rút kinh nghiệm

            Nghị định 187/2004/NĐ-CP có nhiều nội dung mới về xác định giá trị quyền sử dụng đất, xác định giá khởi điểm cổ phần chào bán, cơ cấu cổ phần bán đấu giá công khai, cổ phần ưu đãi cho người lao động theo giá đấu thành công bình quân… nên không ít doanh nghiệp có tâm lý chờ đợi để “xem” những doanh nghiệp đi trước làm như thế nào, mới “học tập rút kinh nghiệm”. Xem ra đây là việc rất dễ hiểu, bởi việc xác định những giá trị đó đúng hay không đều liên quan rất thiết thân đến quyền lợi của mỗi cá nhân người lao động. Cùng với đó là việc xử lý tồn tại tài chính trước khi xác định giá trị doanh nghiệp cũng không dễ. Bởi ở nhiều doanh nghiệp trước nay, lưu trữ hồ sơ chứng từ không thành nền nếp, không đầy đủ thậm chí thất lạc do những cá nhân liên quan đã nghỉ hưu hoặc chuyển công tác… là tình trạng phổ biến. Chính vì thế, tuy “trên” đã có chỉ đạo “dưới” – là các doanh nghiệp, phải xử lý tồn tại tài chính xong trong năm 2004, nhưng tới nay đã qua 1 năm mới có Cty Thiết bị kỹ thuật điện Hà Nội thực hiện xong.

Đừng “đẽo cày giữa đường”(*)

Ảnh minh họa

Nhằm mục tiêu tiết kiệm, chống lãng phí, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã đề nghị các sở GD&ĐT chỉ đạo các phòng Giáo dục, các trường và các cơ sở giáo dục tuyên truyền vận động phụ huynh và học sinh sử dụng lại sách giáo khoa cũ. Đây thực sự là một chủ trương đúng, góp phần giảm tải gánh nặng chi phí cho các gia đình nghèo trong bối cảnh giá cả leo thang và lạm phát gia tăng.

Tuy nhiên, cách đây không lâu, trước thực trạng sa sút của ngành Giáo dục, Bộ GD&ĐT đã quyết định triển khai kế hoạch rà soát, đánh giá lại chương trình và nội dung của bộ sách giáo khoa hiện hành (CT-SGK). Đối tượng tham gia đánh giá CT-SGK là tất cả giáo viên và học sinh của 64 tỉnh thành, từ lớp 1 đến lớp 12. Bên cạnh đó, Hội Cựu giáo chức, Hội Khuyến học, Liên hiệp các hội KHKT Việt Nam cũng tham gia độc lập đánh giá.

NHỮNG MẢNH VỠ CUỘC ĐỜI(*)

Truyện ngắn Giang Trung Học

            Đã trở thành lệ, cứ đúng ngày 27/7 là bà lão lại dọn dẹp bàn thờ thật sạch sẽ, rồi bày hoa trái, thắp đèn nhang tưởng niệm chồng con. Lệ này khởi ra vào cái năm chồng bà được công nhận liệt sĩ, khi hai miền Bắc Nam thống nhất đã gần mười năm.

            Đối với bà, để được nhận tấm bằng Tổ quốc ghi công cho chồng sao mà vất vả quá chừng. Phải bao nhiêu lần viết đơn đề nghị chính quyền. Và ngược xuôi tìm người xác nhận chứng minh quá trình hoạt động cách mạng của ông. Biết rằng ông ấy không còn sống, thì chẳng có thiết thứ gì ở cõi trần này; thế nhưng bà cần làm rõ trắng đen phải trái. Nếu không, oan ức sẽ tiếp tục dội xuống đầu bà cho đến lúc chết. Chết cũng chưa sạch nỗi oan.

            Thà cứ rõ rành như thằng con trai bà, nó là lính ngụy nên mẹ phải đeo tai tiếng. Sao người đời chẳng có phân biệt rạch ròi, để nó chịu oan. Bà cũng chịu oan. Nó bị cưỡng ép đi lính, chứ đâu thuộc đám ác ôn. Mà nào nó đã bắn giết ai đâu. Làm lính trong vòng có nửa năm trời, lần đầu bị lùa ra trận, chết luôn trên đường hành quân.