Những hình ảnh đẹp đáng nhớ Ngày kỷ niệm NVK Lộng Chương tròn 100 tuổi tại Nhà hát Lớn 7/1/2018

NSND Lê Tiến Thọ - Chủ tịch Hội NSSK VN (ngồi giữa),  PGS. TS Trần Trí Trắc (ngồi bên trái)
 NSƯT Trần Minh Ngọc - Hiệu trưởng Trường SKĐA Tp HCM (ngồi bên phải)
NSƯT - Đạo diễn Lê Chức (phát biểu)

Nhận sách Cha đúng NGÀY CỦA CHA

Bài này đưa từ 20/6 (Ngày của Cha), nhưng rồi phải ẩn vì cần chờ nộp lưu chiểu 10 ngày mới được phát hành. Vậy nên giờ mới cho “em nó” ra mắt. Xin được trình diện cả nhà!

Đúng ngày này - NGÀY CỦA CHA (20/6) - vợ chồng Út và gái Út ít đã thực hiện thành công “mưu đồ” được “ủ” từ mấy năm trước. Tập sách: Nhà hoạt động sân khấu LỘNG CHƯƠNG - Sống để cho đi! đã hoàn thành.

Chúng con xin thành kính dâng lên hương linh của Người. 

Xin phép các nhà lãnh đạo, quản lý ngành Sân khấu, nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch, lý luận phê bình… những người đã dành tình cảm yêu kính Cha chúng tôi, thể hiện trong bài viết tại Tập sách này, được trân trọng kính tặng trong thời gian sớm nhất!

20/6/2021

Sách NHÀ VIẾT KỊCH LỘNG CHƯƠNG - SỐNG ĐỂ CHO ĐI!

Đây rượu, đây trà, đây sách Cha

Lễ bạc - tâm trong, vậy thôi mà!

Chín suối nơi ấy, Cha cười mỉm

Nhắp ngụm rượu thơm, cất tiếng: Khà…

Lời cuối sách “Lộng Chương - Sống để cho đi!”

Thưa Cha,

 Ngày đưa tiễn Cha về cõi vĩnh hằng, trong Điếu văn do NSND Nguyễn Trọng Khôi - Tổng thư ký Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, đọc tại Lễ truy điệu, có câu: “Vĩnh biệt ông, giới sân khấu luôn nhớ về ông, một con người tâm huyết, một tấm lòng trăn trở với cuộc đời, một tâm hồn yêu thương nâng niu đồng nghiệp; vẫn nhớ về ông, một tài năng lớn, một nhân cách lớn, một người Anh, một người Thày lớn”.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

LỜI CẢM ƠN CỦA GIA ĐÌNH

Kính thưa quý vị

Hôm nay, nhân Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Cha tôi - Nhà viết kịch Lộng Chương, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam kết hợp với gia đình tổ chức cuộc Tọa đàm này, để chúng ta cùng nhau tưởng nhớ về ông; tưởng nhớ về một con người đã dành cả cuộc đời mình để làm tất cả những gì liên quan đến nghệ thuật sân khấu nước nhà; với kỳ vọng nền nghệ thuật sân khấu Việt Nam phát triển ngày càng lớn mạnh.

        

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

NHÀ VIẾT KỊCH LỘNG CHƯƠNG VỚI TÔI

                                                                                                    NSND Bùi Thanh Trầm 

                                                                                                Chủ tịch Hội NSSK Hà Nội 

(…)

Nhà viết kịch Lộng Chương - Cây đại thụ của sân khấu nước nhà, đã có nhiều đóng góp lớn trong hai cuộc kháng chiến, đặc biệt là cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. 

Nhiều vở kịch ngắn và bài tấu của Ông đã theo chân chúng tôi phục vụ kịp thời các chiến sĩ trên mâm pháo phòng không tại Hà Nội. Bản thân tôi còn được đóng nhiều vai trong các vở chèo của Ông. Trong vở “Đôi ngọc lưu ly”, tôi vẫn nhớ như in cái đoạn Thị Phương khoét mắt cứu mẹ chồng. Thấy tôi loạng choạng đứng dậy dắt mẹ, Ông bảo: Không được! Lúc này Thị Phương đang rất đau đớn, phải gục xuống chứ. Thị Phương có còn mắt đâu để mà dắt mẹ đi. Từ đây, chính bà mẹ mới là người dắt con dâu… để vào bài Vãn theo đó. Thế mới đúng với tình huống.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

 GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

VÀI KỶ NIỆM VỚI NHÀ VIẾT KỊCH LỘNG CHƯƠNG

Tác giả Ngọc Thụ

Năm 1974 tôi mới trực tiếp gặp Nhà viết kịch Lộng Chương lần đầu. Trước đó, tôi đã được xem một số vở kịch của ông. Và, khi còn là diễn viên đoàn Kim Phụng, tôi từng thủ vai phụ trong vở “A Nàng” của ông.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

 GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

Trần Hoạt và Trần Lực

DỰNG QUẪN CỦA LỘNG CHƯƠNG^(*)

                                                     

                                                PGS-TS Nguyễn Thị Minh Thái

                

                                                             

 Quẫn, hài kịch sáng giá nhất của Nhà viết kịch Lộng Chương, đã được hai đạọ diễn dàn dựng thành công, dù giữa họ là khoảng cách tuổi tác rất xa. Đạo diễn - NSND Trần Hoạt dựng Quẫn cho Nhà hát Kịch VN - năm 1960, công diễn hơn 2000 đêm. Đạo diễn NSUT Trần Lực dựng Quẫn cho sinh viên trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội tham gia Liên hoan Sân khấu Hà Nội lần 2 - năm 2016; Trần Lực đoạt Giải Đạo diễn xuất sắc nhất, vở diễn Quẫn đoạt Huy chương Bạc…

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

 GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

TÔI VÀ KỊCH BẢN "CỬA MỞ HÉ" CỦA TÁC GIẢ LỘNG CHƯƠNG

NSƯT - Đạo diễn Lê Chức

PCT Hội NSSK Việt Nam 

Cuộc chiến ấy trong “Cửa mở hé” mới là phần đầu khúc dạo của sứ mệnh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Lộng Chương chọn gia đình Giáo sư Tòng làm môi trường của chuyện kịch. Và, cửa ra vào nhà Giáo sư luôn đóng kín ngày đêm. Theo ý tác giả thì, cái sự “đóng cửa, khép lòng” tránh giao tiếp với chính quyền và xã hội đương thời, không chỉ là đặc trưng không gian kịch, mà còn là đặc trưng cá tính của nhân vật kịch.

Con trai cả của Giáo sư Tòng là Đại tá Bách, tỉnh trưởng.

Con trai thứ là Trung úy Quân lực cộng hòa Nguyễn Thế Kỷ, trí thức “sinh nhầm thế kỷ”, tâm trạng luôn trong bế tắc và ngạt thở.

Có cả cố vấn Mỹ của CIA trong chuyện kịch.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

KỶ NIỆM VỀ PHONG CÁCH ĐẠO DIỄN CỦA BÁC LỘNG CHƯƠNG

Nhà văn Nguyễn Hiếu

Năm 1976 là năm thứ sáu tôi nhận công tác ở Đài Tiếng nói Việt Nam (TNVN). Mặc dù công việc của một phóng viên kinh tế khá vất vả nhưng vẫn không làm giảm niềm ham muốn viết kịch của tôi.

Tôi đam mê viết kịch từ khi học xong lớp 10. Trong lúc chờ gọi Đại học, tình cờ tôi vớ được tuyển tập Kịch Sếch-xpia do Bùi Ý, Bùi Phụng dịch. Tôi đọc liền hai lần tập kịch hấp dẫn này. Sau đó tôi viết ngay kịch bản “Truyền thuyết nỏ thần”mà lớp lang, tình tiết, ngôn ngữ hệt Sếch-xpia. Lại bởi luận văn tốt nghiệp đại học tôi cũng chọn đề tài về A.P. Sê Khốp - cha đẻ của loại kịch xung đột ngầm - nên sự say viết kịch trong tôi càng tăng.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

 GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

 Thầy LỘNG CHƯƠNG của chúng tôi

                                                                    Nghệ sĩ Ngọc Hiền

(...)

Năm 1958, đang học năm đầu tiên cấp III, tôi và chị Mỹ Dung (sau này là NSƯT Mỹ Dung - con dâu trưởng NSND Thế Lữ) cùng với NSND Trọng Khôi (cũng đang học năm đầu cấp III), được anh Doãn Hoàng Giang đưa vào hoạt động tại Đội Kịch Thành Đoàn Thanh niên Hà Nội do Thày Lộng Chương dẫn dắt.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

“CHÁT” VỚI BÁC LỘNG CHƯƠNG

                                                                                                                Nhà Biên kịch ĐỖ TRÍ HÙNG

Trước hết, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới chị Phạm Hồng Thắm, anh Lê Tiến Thọ - những người đã tin tưởng và tạo cơ hội cho tôi được đứng ở vị trí này, trong buổi hội thảo rất trang trọng kỷ niệm 100 năm sinh một bậc thày của nền sân khấu nước nhà - cố Nhà văn, Nhà viết kịch Lộng Chương.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

 GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

        ĐỌC LẠI “HẦU THÁNH” CỦA LỘNG CHƯƠNG

Pgs. NGUYỄN BÍCH THU

Nhà nghiên cứu phê bình văn học

   Nhà văn - Nhà viết kịch Lộng Chương không chỉ là “người đặt nền móng và là danh thủ hài kịch hiện đại Việt Nam”, mà ông còn là người kế tục xứng đáng truyền thống văn chương trào lộng, từ tiểu thuyết phóng sự đầu tay Hầu thánh (NXB Cộng lực, H, năm 1942). Có lẽ những trang viết phối trộn giữa phóng sự và tiểu thuyết về chuyện hầu thánh, hầu bóng của lớp người trung lưu trước năm 1945, đã tạo chất liệu cho tiếng cười với nhiều cung bậc khác nhau, ngày càng đậm đặc, đã làm nên “thương hiệu” Lộng Chương sau này. Quẫn - một tác phẩm tiêu biểu, tràn ngập chất trào lộng của Lộng Chương đã trở thành mẫu mực cho thể hài kịch hiện đại Việt Nam.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

KỊCH TÁC GIA LỘNG CHƯƠNG - MỘT NHÂN CÁCH LỚN,

MỘT CÁ TÍNH SÁNG TẠO ĐỘC ĐÁO

                                            NSND - Họa sĩ - Nhà thơ Lê Huy Quang

   Từ ngàn xưa, tiếng cười đã không thể thiếu được trong cuộc sống của dân tộc Việt Nam chúng ta. Trong các câu chuyện dân gian, cổ tích, tiếu lâm, cả huyền thoại, dã sử, lịch sử… cho đến kho tàng tục ngữ, ca dao, dân ca… tiếng cười đã trở thành vũ khí sắc bén, tạo nên sức mạnh cho con người vượt qua mọi khó khăn gian khổ của cuộc sống thường nhật. Tiếp thu những tinh hoa của di sản văn hóa dân gian, từ khi xuất hiện, nghệ thuật sân khấu dân tộc Việt Nam - mà tiêu biểu là Chèo, Tuồng, đã sáng tạo nên nhiều nhân vật và các vở diễn hài nổi tiếng… Sân khấu hiện đại Việt Nam cũng đã xuất hiện không ít các tác giả lớn, mà Kịch tác gia Lộng Chương - một nhân cách lớn, một cá tính sáng tạo độc đáo - với khối lượng tác phẩm đồ sộ gồm  hàng trăm vở kịch dài, kịch ngắn, đã khẳng định vị trí của mình, đặc biệt ở thể loại hài kịch.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

 GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

     TỪ NẶNG SÂU, MÊ ĐẮM NHÂN VẬT HỀ CHÈO…
ĐẾN NHỮNG TÁC PHẨM HÀI KỊCH XUẤT SẮC

Nguyễn Quốc Trượng

Giám đốc-Đại tá-Đạo diễn-NSND

(…)

            Đối với anh em nghệ sĩ hoạt động trên lĩnh vực nghệ thuật Chèo, trong đó có nghệ sĩ chuyên diễn Hề Chèo, dù được làm việc trực tiếp hay không trực tiếp với thầy Lộng Chương thì ông mãi mãi là một người thầy lớn; bởi số lượng tác phẩm đồ sộ nổi trội, đã được khẳng định qua thời gian  rất dài; và bởi ông còn là một con người mẫu mực về nhân cách, đạo đức sống trong suốt cuộc đời mình.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VNHT

LỘNG CHƯƠNG - NGƯỜI THẮP LỬA
NHỮNG ĐAM MÊ CHO TUỔI TRẺ

                                                          NSƯT Trần Minh Ngọc                       

NSUT Trần Minh Ngọc - HIệu trưởng trường SKĐA TP Hồ Chí Minh (Người đứng)

Đã có nhiều người thuộc thế hệ tiền bối và các bậc thầy trong giới sân khấu ca ngợi về con người cùng những giá trị sáng tạo, giá trị đóng góp to lớn của Tác giả - Đạo diễn Lộng Chương. Trong bài viết này với tư cách là người của thế hệ kế cận, chịu ơn Thầy Lộng Chương, tôi xin được nói thêm về một mảng hoạt động sân khấu của ông với thanh niên Hà Nội - những người trẻ làm sân khấu không chuyên.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

            GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

NGƯỜI LÀM RẠNG RỠ QUÊ HƯƠNG

        Ông BÙI VĂN CƯỜNG 

        Chủ tịch UBND xã Thúc Kháng, h. Bình Giang, Hải  Dương   

Ông Bùi Văn Cường (trái ảnh) cùng NSND Lê Tiến Thọ - Chủ tịch Hội NSSK VN

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

 GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

NHÂN CÁCH, ĐẠO ĐỨC SÁNG NGỜI 
CỦA NGƯỜI CẦM BÚT ĐÃ THÔI THÚC CHÚNG TÔI 

TS Nguyễn Thị Việt Nga 

Giám đốc Sở VH-TT-DL Hải Dương

Trong buổi lễ trọng thể và vô cùng ấm áp này, kỷ niệm 100 năm ngày sinh Nhà văn - Nhà viết kịch Lộng Chương, các nhà nghiên cứu và các văn nghệ sỹ đã có nhiều tham luận sâu sắc về sự nghiệp, về các tác phẩm của ông. Tôi, lớp hậu sinh thiệt thòi chưa từng được gặp mặt Nhà văn - Nhà viết kịch Lộng Chương ngoài đời thực, xin không bàn thêm về học thuật, mà chỉ có đôi điều trao đổi rất tản mạn.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

 GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

ĐÔI LỜI VỀ NHÀ VIẾT KỊCH LỘNG CHƯƠNG

(NGHĨA ĐỜI BẤT TẬN)

                                                               PGS. TS. Phạm Duy Khuê

  (…)

 Lộng Chương “làm nghề” viết kịch như một “định mệnh”. Phẩm chất “hài kịch” ở ông là thứ “thiên bẩm”. Cái năng khiếu trời cho ấy vừa là phương tiện, vừa là động lực, vừa là góc nhìn và cách nhìn trong suốt quá trình dấn thân vào hiện thực để khơi dậy nguồn cảm hứng từ tâm tuệ sáng ngời luôn nổi sóng thần mong trả nghĩa cho đời không mảy may vơi cạn trong ông. Lộng Chương – một trái tim dũng cảm, nhân hậu; một tính cách giản dị, khiêm nhường; một ý chí tiên phong… tất cả đã thuộc về Tổ quốc và nhân dân.

Tọa đàm 100 năm Nhà viết kịch Lộng Chương (1918-2018)

GIẢI THƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VHNT

 

LỘNG CHƯƠNG - CON NGƯỜI KỲ DIỆU^(*)

                                                                                    PGS.TS. Trần Trí Trắc

 

Ngày 5 tháng 2 năm 1918, ở phố Hàng Bạc, Hà Nội, đã ra đời một công dân mang tên Phạm Văn Hiền, có quê gốc tại thôn Châu Khê, xã Thúc Kháng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Dịp ấy vào mùa Tết Đinh Tỵ, trời xuân, rét ngọt, gió hun hút… Cái tên Hiền ấy được bố mẹ đặt cho có nguồn gốc từ bản tính sơ sinh: ít khóc, cho ăn thì ăn, cho ngủ thì ngủ, không thích vòi vĩnh…