CÁI GHẾ(*)

                               Truyện ngắn Phạm Hồng Thắm

Thị huỳnh huỵch nện gót lên cầu thang. Từng bước một, Thị đặt mạnh chân, chắc chắn, tự tin. Thế là Thị  đã ngồi được vào cái ghế Trưởng phòng. Cảm giác thoả mãn đang ngập tràn trong Thị. Thế cân bằng giữa hai đối thủ đã bị phá vỡ. Bị nâng bổng lên ở  đầu đối diện với Thị, trên cái bập bênh bầu bán lần này là hắn, một gã "khu chớ" chính cống. Sức nặng đã nghiêng hẳn về Thị.

          Thị và gã, hai kẻ thật khác nhau.

          Hắn điển hình cho một mẫu người khác lạ. Một kẻ bị lai căng khuôn dạng và lối sống của hai miền đất nước. Cảnh nghèo khốn khó của một vùng chó ăn đá gà ăn sỏi tạo cho hắn cách nghiến kèn kẹt hai hàm răng khi nói, thể hiện cuộc sống quá đỗi gian truân. Đến cả một câu nói cũng muốn tiết kiệm năng lượng bằng sự hạn chế luồng hơi từ trong họng hắt ra. Cái nắng nóng thiêu đốt của "khúc ruột" miền Trung còn in đậm trên dáng hình khô khốc và làn da đen se sắt của hắn. Để lấp đi những khiếm khuyết thiên bẩm ấy, hắn cố tạo một dáng đi khệnh khạng, nghênh nghênh; với điệu bộ kênh kiệu, phớt đời như kiểu anh trí thức Bắc Hà cái thuở xa lắc ngày xưa.

MỘ TỔ(*)

Truyện ngắn Giang Trung Học

            Họ Phan to nhất làng Văn. Là một trong hai họ có công khai phá lập làng cách đây hơn hai trăm năm. Ấy nhưng, dễ đã ba đời nay, họ Phan bị lép vế trước họ Trần nhỏ bé. Thành thử trong tâm trí người họ Phan luôn luôn có sự ấm ức.

          Từ hôm anh Khai lên giữ chân trưởng tộc họ Phan, xem ra rất máu me tìm mưu tính kế để dần dần giành thế thắng cho họ. Anh còn rất trẻ. Tuổi chưa đầy ba mươi. Cao to. Trường sức. Trình độ không được đại học thì cũng có cái bằng phổ thông trung học, và từng đi khắp đó đây. Lại thêm ưu điểm nổi bật là nhậy bén trước thời thế, với tính quyết đoán cao. Nên mọi người đều đặt niềm hy vọng và ra sức ủng hộ anh, để đưa họ Phan vượt lên.

Hoài I... (*)

Đêm kịch nội bộ,

sau đợt Văn nghệ sĩ Liên khu III học tập “cải tạo tư tưởng”

 tại Đông Môn, thành Tây Đô, Thanh Hóa. 1951.

                            Hồn lạnh hoang sơ lộng gió lùa

                            Xa rồi lũy ải nếp thành xưa!

                            “Vàng”(2) reo lỡ điệu trau mày lệ

                           “Đường” loạn “Kim” hài lạc hướng mơ!

                            Đêm hội Thiên Thai lửa dị kỳ

                            Mắt ngời suối thẳm đổ hàng mi

                            Nét hoa ngưng đọng lời xao "Xuyến"

                            Đôi lứa nghiêng sầu mưa biệt ly!

                            Tiền thân diễm lệ chuyện Tây Sương

                            Ngọc chuốt “Thôi-Oanh” đẹp dị thường

                            Luân hồi hò hẹn đêm giao cảm

                            Mây tóc vương tình trao phấn “Hương”.

                            Phấn hương nào thắm Trác Văn Quân

                            Rèm hoa xiêm lả tóc buông trần

                            Phím tơ Tư Mã tròn đêm mộng

                            Ngõ hạnh cầm ca trăng ái ân!

                            Tặng ngọc ai cầm một thuở xa

                            Khi lời mắt ngỏ ý phong ba

                            Hợp hoan đâu kể niềm ly cách

                            Ta của Em rồi, Em của ta…(3)

Nửa tháng 2 - 1951

Nhớ đêm “Màn cửa vàng”, Giải phóng biên giới.

(1)  Có nghĩa là: Nỗi nhớ nhung; Thơ “Ta-Bạn &Đời, Nxb Hội Nhà văn, 2013.

(2)  Những từ trong ngoặc kép là tên gọi tắt của vở kịch và tên các nhân vật trong kịch.
(3)  Có nghĩa: Sân khấu như thể duyên nghiệp buộc tác giả (BT chú thích)

CỬA MỞ HÉ(*)

(Đoàn kịch Hải Phòng diễn)

Lê Hoàng   

      …Cửa mở hé là vở hài kịch thứ hai của Lộng Chương (sau Quẫn, đã gây được tiếng vang một thời). Với sở trường sẵn có, Lộng Chương đã dùng tiếng cười để chích vào cái ung nhọt ngụy quyền miền Nam, cố gắng phơi trần sự thối rữa của nó. Không giống cái cười trong Quẫn, cái cười ở đây không phải là cười sặc sụa, cười “liên hồi” mà chỉ rộ lên từng cơn rồi lại chìm vào sự chua chát, mỉa mai. Thông qua một gia đình miền Bắc di cư sống giữa đô thành Sài Gòn đang phân hóa kịch liệt, tác giả có ý muốn miêu tả sự bế tắc, suy sụp của xã hội miền Nam và xu thế đi lên của lịch sử, ưu thắng của chân lý.

        Giáo sư Tòng, một trí thức có danh vọng, vốn theo chủ nghĩa quốc gia hẹp hòi, một mặt không tán thành cách mạng, một mặt cũng không công nhận sự  thâm nhập trắng trợn của đế quốc Mỹ vào miền Nam. Theo ông, sự thâm nhập đó đã phá hoại mọi giá trị tinh thần, đã gây vết nhơ trên tâm hồn dân tộc.

NHỮNG TRỤ CẦU VỮNG CHẮC(*)

 (Tiếp theo và hết)

Ảnh minh họa

ĐOẠN BỐN

            Trở lại cảnh ĐOẠN MỘT: Hầm bám trụ của Ban chỉ huy Đội cầu ở ngay đầu mố cầu A.

            Ánh sáng trở lại: Trời tối đã lâu.

            Từng đợt oanh kích với tiếng bom đạn nổ chói tai và tiếng máy bay địch lượn vòng điên loạn.

            Ánh lửa bom lóe cao tứ phía, hắt từng luồng sáng chập chờn vào hầm.

            Vũ Thắng đứng ở cửa hầm, lặng lẽ giữa sự xáo động chung quanh. Vũ Thắng định quay vào hầm thì chị Hiền gánh nước tới.

NHỮNG TRỤ CẦU VỮNG CHẮC(*)

(Tiếp theo)

Ảnh minh họa

ĐOẠN BA

  

            Sương mù mỏng dần. Nắng từng tia vàng nhợt chiếu chếch xuống căn nhà nhỏ dựng lọt vào sườn đồi - nhà ở của ông Thành.

            Phía đối diện nhà ông Thành nhô ra một khoảng hiên thuộc dãy lán - nơi làm việc và hội họp của Đội cầu.

            Khắp đồi có cây và tre um tùm. Trên khoảng sân giữa hai nhà, từng đống dây cáp và tà vẹt xếp sát nhau. Bên cạnh là một cái chân tời cũ kỹ, han gỉ.

            Một khẩu hiệu treo sát vách đồi: Địch đánh ta cứ đi!

            Ánh sáng trở lại. Vĩnh Khang và Vũ Thành đang nói chuyện.

NHỮNG TRỤ CẦU VỮNG CHẮC(*)

 (Tiếp theo)

Ảnh minh họa

ĐOẠN HAI

            Một rẻo đồi cây, xa đường lớn, nơi Đội cầu đóng quân.

            Tại Bệnh xá của Đội cầu Cấm: Một đầu nhà dựng khoét sâu vào sườn đồi. Bên sườn đồi có mấy hầm trú ẩn hàm ếch.

            Thời gian: Trời gần sáng, có sương mù.

            Tiếng máy bay tuần thám qua lại bất thường. Đèn dù địch thả, sáng xanh lè, lấp loáng cả bầu trời đêm.

            Pháo địch từ ngoài biển bắn vào từng chập, như cầm canh.

NHỮNG TRỤ CẦU VỮNG CHẮC(*)

Nhân vật

Vũ Thành - Đội trưởng Đội cầu, ngoài 50 tuổi

Trần Mạnh Hưng - Kỹ sư cầu, Đội phó, trên 35 tuổi

Vũ Thắng - Kỹ sư trưởng mới ở nước ngoài về, trên 30 tuổi

Vũ Minh - Lái tàu, ngoài 30 tuổi

Cầm Long - Công nhân, ngoài 20 tuổi

Trịnh Cương - Công nhân hàn, trên dưới 25 tuổi

Nguyễn Thế Hoàng - Công nhân kích kéo, ngoài 20 tuổi

Vĩnh Khang - Phó ban chỉ huy tuyến phía Nam, ngoài 45 tuổi

Hoàng Thái - Chỉ huy xe thồ, ngoài 30 tuổi

Phương Liên - Y sĩ đội cầu, dưới 30 tuổi

Lan Thanh - Trung cấp kỹ thuật, Bí thư Đoàn Thanh niên Lao động, 25 tuổi

Sen - Còn gọi là Họa mi rú Riềng, thanh niên xung phong (TNXP), trên dưới 20 tuổi

Mừng - Đội trưởng TNXP 339, 25 tuổi

Lý - Đội trưởng thuyền nan, trên 25 tuổi

Chị Hiền - Được gọi là chị Cả, cấp dưỡng Đội

Mỹ

Dung

Cố Vui

Và khối quần chúng trường diễn: Công nhân cầu, thanh niên xung phong, xe thồ…

XÔNG NHÀ(*)

Truyện ngắn

(Để kỷ niệm một ngày Tết, thời còn nhỏ)

           Sáng mồng một Tết, chúng tôi nóng ruột quá, mong mãi người đến xông nhà để được ra cửa; và, cốt nhất là đi khoe với thằng Thìn rằng, đầu tôi đã ép xuống được. Tôi cứ quanh quẩn ở nhà ngoài, chỉ chực có người réo gọi cửa là mở. Thỉnh thoảng tôi lại bỏ cái mũ dạ ra khỏi đầu - cái mũ mà cậu tôi đã đem hấp, và mới lấy về hôm qua - để vuốt hai bên đầu. Tôi chỉ sợ xức “bidăngtin” không đủ giữ chặt những cái tóc quá ngắn và cứng của tôi, nó dựng lên thì khốn.

LỘNG CHƯƠNG - CÂY ĐẠI THỤ CỦA SÂN KHẤU(*)

Tống Hoàng

Lộng Chương (chính giữa) tại Lễ nhận
Huân chương Độc Lập hạng Ba

            Vậy là ông đã ra đi, để lại cho đời một cái tên không thể nào phai: Lộng Chương!

            Ra đi ở tuổi 85 kể ra cũng không vướng bận gì nữa với nghiệp sân khấu, nhưng hình như đời nghệ sĩ - những nghệ sĩ lớn, bao giờ cũng đau đáu một nỗi niềm nghề nghiệp…